راهنمای جامع رفتارشناسی سگ: چرا سگ‌ها گاز می‌گیرند و چگونه از آن پیشگیری کنیم؟

علت اصلی گاز گرفتن سگ چیست و چطور مانع آن شویم؟ راهنمای جامع شناخت زبان بدن، شرطی‌سازی مثبت، اقدامات بعد از گاز گرفتگی و نکات ایمنی کودکان در مواجهه با سگ.

راهنمای جامع رفتارشناسی سگ: چرا سگ‌ها گاز می‌گیرند و چگونه از آن پیشگیری کنیم؟

هر سگی می‌تواند گاز بگیرد. طبق مرکز کنترل بیماری، سگ‌ها هر ساله حدود ۴.۵ میلیون نفر را گاز می‌گیرند. این تعداد ممکن است ترسناک به نظر برسد، اما موارد زیادی وجود دارد که می‌توانید انجام دهید تا اطمینان حاصل کنید که سگ شما در این آمار سهیم نیست.

با توجه به شرایط، هر سگی امکان دارد گاز بگیرد. غالباً مردم توسط سگ‌ها گزیده می‌شوند زیرا تصور می‌کنند سگشان گاز نمی‌گیرد. تصور نکنید که چون سگتان فلان نژاد است یا اندازه کوچکی دارد و یا در گذشته هرگز پرخاشگری از خود نشان نداده است، گاز نمی‌گیرد.

وقتی سگ شخصی را گاز می‌گیرد، غالباً به دلیل ترس یا محافظت است. آموزش جلوگیری از گاز گرفتن سگ شامل اجتماعی کردن صحیح و ایجاد اعتماد به نفس برای سگ می‌شود.

اولین واکنش شما ممکن است شوک یا وحشت باشد. با این حال، مهم است که اگر سگ کسی را گاز گرفت، سریع اقدام کنید.

در اغلب اوقات می‌توان از گزش سگ‌ها جلوگیری کرد، خصوصاً اگر بدانید چرا این اتفاق می‌افتد. همه کودکان و بزرگسالان باید یاد بگیرند که چگونه خود را در کنار سگ‌ها حفظ کنند. از همه مهم‌تر صاحبان سگ باید در قبال سگ‌های خود مسئولیت‌پذیر باشند.

چرا سگ‌ها گاز می‌گیرند؟

غالباً سگ‌ها وقتی احساس خطر می‌کنند که به طریقی برای محافظت از خود و خانواده‌شان تلاش کنند، گاز می‌گیرند. این یک غریزه طبیعی است که در سگ‌های اهلی نیز وجود دارد، هرچقدر هم که خوب باشند.

به همین دلیل برای کسانی که با سگ تعامل دارند مهم است که درک کنند چه چیزی ممکن است این رفتار پرخاشگرانه را تحریک کند.

• سگ‌ها ممکن است در دفاع از خود، قلمرو خود یا یکی از اعضای خانواده خود گاز بگیرند. سگ‌های مادر نیز به شدت از توله‌سگ‌های خود محافظت می‌کنند.
• وحشت‌زده کردن سگ، مانند بیدار شدن از خواب یا کودکی که از پشت به‌طور ناگهانی نزدیک می‌شود، می‌تواند منجر به گزش توسط سگ شود.
• فرار از یک سگ، حتی اگر در حین بازی باشد، می‌تواند باعث گاز گرفتن او شود. آن‌ها ممکن است در ابتدا فکر کنند که این بخشی از سرگرمی است، اما حتی این می‌تواند به سرعت به پرخاشگری تبدیل شود.
• آسیب و بیماری نیز یکی از دلایل شایع است. اگر سگی شرایط خوبی نداشته باشد، حتی ممکن است تمایل نداشته باشد که افراد مورد علاقه¬اش به او نزدیک شوند یا او را لمس کنند.

چگونه جلوی گاز گرفتن سگ را بگیریم؟

به عنوان یک صاحب سگ، شما باید مسئولیت آموزش سگ خود و کنترل او را در همه زمان‌ها بر عهده بگیرید. شما مسئول رفتار سگ خود هستید و اولین فردی هستید که باید از گزش سگ جلوگیری کنید. انجام هر کاری که می‌توانید برای جلوگیری از گاز گرفتن سگ خود انجام دهید مهم است و این نکات می‌تواند به شما کمک کند:

• حداقل، سگ خود را در سنین پایین آموزش دهید و بر روی دستورات کار کنید.
• با سگ خود معاشرت کنید. به سگ خود اجازه دهید در شرایط آرام و مثبت با انواع مختلفی از افراد، کودکان، معلولان و افراد مسن دیدار کند. سگ خود را به‌طور منظم در معرض موقعیت‌های مختلف قرار دهید، مانند دیگر حیوانات، صداهای بلند، ماشین‌های بزرگ، دوچرخه و هر چیز دیگری که ممکن است باعث ترس شود. از کمترین سن ممکن شروع کنید و تجربه‌های لذت‌بخش و مثبتی را فراهم کنید.
• زبان بدن سگ خود را یاد بگیرید، همچنین علائم اصلی را که ممکن است منجر به گاز گرفتن شود بشناسید. هنگامی که در کنار مردم هستید، به سگ خود توجه کنید و بدانید که چه زمانی پرخاشگری شروع می‌شود. آن را متوقف کنید یا سگ خود را قبل از تشدید از محیط خارج کنید.
• سگ خود را با مجازات‌های بدنی، خشن یا پرخاشگرانه تربیت نکنید. یادتان باشد که به سگ خود به خاطر رفتار خوب پاداش دهید.
• سگ خود را همیشه در محل محصورشده نگه دارید. قبل از اجازه دادن به سگ خود در مناطق مجاز، آن را به‌خوبی بشناسید. سگ خود را همیشه در دید خود نگه دارید.
• اگر شک دارید یا می‌دانید سگ شما تمایلات خشن یا پرخاشگرانه دارد، همیشه به دیگران هشدار دهید. اجازه ندهید سگ شما به مردم و سایر حیوانات نزدیک شود مگر اینکه شرایط به‌شدت کنترل‌شده باشد. در صورت لزوم از پوزه‌بند استفاده کنید.
• واکسیناسیون‌های سگ خود را سر موعد انجام دهید (به‌ویژه هاری) و برای معاینه سلامتی به‌طور مرتب به دامپزشک مراجعه کنید.

با سگ خود معاشرت کنید

اگر توله‌سگی را به‌تازگی به خانه آورده‌اید، بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که آن را در مکان، افراد و موقعیت‌های جدید قرار دهید.

و آن بازه زمانی را برایشان لذت‌بخش جلوه دهید. توله‌سگی که در اجتماع قرار داشته، در موقعیت‌های جدید ترس کمتری دارد و این عدم ترس احتمال پرخاشگری را کاهش می‌دهد. اگر سگ شما دیگر توله‌سگ نیست، هنوز می‌توانید روی معاشرت آن‌ها کار کنید.

سگ خود را عقیم کنید

گرچه عقیم‌سازی تضمینی ندارد که سگ هرگز گاز نخواهد گرفت، اما برخی شواهد نشان می‌دهد که سگ‌های عقیم‌شده تمایل کمتری به پرخاشگری دارند.

چندین دلیل خوب برای عقیم‌سازی سگ شما وجود دارد و به‌طور بالقوه جلوگیری از گاز گرفتن سگ در بالای آن لیست است.

روی آموزش اطاعت کار کنید

کنترل یک سگ مطیع راحت‌تر است. با کار بر روی آموزش اطاعت، می‌توانید از دستورات اساسی برای متمرکز نگه داشتن سگ خود در شرایطی که ناراحت‌کننده است استفاده کنید.

اگر قادر باشید رفتار سگ خود را کنترل کنید، احتمال گزش کمتر می‌شود. علاوه بر این، آموزش، اعتمادبه‌نفس سگ شما را افزایش می‌دهد.

از دادن پاداش استفاده کنید نه مجازات

آموزش سگ با پاداش روش مثبتی است و نتایج نشان داده که به جای مجازات رفتار نامناسب، به رفتار خوب پاداش دهید.

پاداش رفتار مثبت می‌تواند شامل خوراکی، زمان بازی اضافی، تشویق کلامی، نوازش یا هر فعالیت دیگری باشد که سگ شما از آن لذت می‌برد.

در مقابل، مجازات می‌تواند هر چیزی باشد که برای سگ شما ناخوشایند به نظر برسد. برخی از مجازات‌های معمول شامل ضربه زدن است که می‌تواند نتیجه عکس دهد.

مطالعه‌ای که در سال ۲۰۰۹ در ژورنال رفتار حیوانات منتشر شد نشان داد سگ‌هایی که با استفاده از مجازات آموزش می‌بینند ۲۵ درصد بیشتر از سگ‌های دیگر با پرخاشگری پاسخ می‌دهند. با استفاده از روش‌های مثبت آموزش سگ، می‌توانید احتمال گاز گرفتن را کاهش دهید.

از زبان بدن سگ آگاه باشید

سگ‌ها برای برقراری ارتباط از زبان بدن استفاده می‌کنند. به آنچه زبان بدن سگ شما به شما می‌گوید توجه کنید. سگی که از حمله به قلمرو خود می‌ترسد یا ناراضی است، امکان گاز گرفتن دارد. رفتارهایی مانند دندان نشان دادن، سر پایین‌افتاده یا گوش‌هایی که صاف بر روی سر قرار گرفته‌اند و غرغر کردن، از علائم ناراحتی سگ است. اگر مشاهده کردید که سگی این نوع زبان بدن را نشان می‌دهد، سریعاً سگ را از آن شرایط خارج کنید.

جلوی غرغرهای یک سگ را نگیرید

سگ شما غرغر می‌کند تا به شما اطلاع دهد از یک شخص یا شرایط ناراحت است. این یک سیگنال هشداردهنده است که ممکن است منجر به گاز گرفتن شود.

غالباً انگیزه ما این است که به سگ‌های خود بیاموزیم غر زدن نامناسب است. سگ ممکن است این درس را آن‌قدر خوب یاد بگیرد که در هر شرایطی غر زدن را متوقف کند. به همین دلیل است که ما اغلب داستان‌های گاز گرفتن سگ‌ها را بدون اخطار می‌شنویم. با جلوگیری از غر زدن آن‌ها، به سگ‌ها اجازه نمی‌دهیم ناراحتی خود را ابراز کنند.

گزینه بهتر توجه به شرایطی است که باعث غرغر سگ شما می‌شود. آیا در حالی که شخصی به ظرف غذای سگ نزدیک می‌شود یا کودکی که از کنار آن می‌گذرد، سگتان شروع به غر زدن می‌کند؟

وقتی دانستید که چرا سگ شما غر می‌زند، می‌توانید یک برنامه آموزشی برای سگتان برنامه‌ریزی کنید. به این ترتیب شما مشکلی که باعث پرخاشگری احتمالی می‌شود را اصلاح می‌کنید به‌جای اینکه توانایی هشدار سگ خود را از بین ببرید.

اجتماعی کردن و معاشرت با افراد جدید

برای ثبات در رفتار، باید سگ را به محیط جدید برده و به افراد و حیوانات جدید معرفی کنید. اگر بتواند رفتار خود را با محیط وفق دهد، آموزش را راحت‌تر کرده است. در غیر این صورت، ممکن است لازم باشد از مراحل ابتدایی شروع کنید.

اگر می‌دانید چه موقع سگ شما بیشتر غر می‌زند یا گاز می‌گیرد، مطمئن باشید که سگ اکنون می‌تواند بدون استفاده از پرخاشگری از پس آن شرایط برآید. به وحشت انداختن یا ترساندن سگ ایده خوبی نیست، اما چالش‌ها را به‌آرامی معرفی کنید تا مطمئن شوید سگ از عهده آن‌ها برمی‌آید. به‌عنوان مثال، اگر سگ شما نسبت به غذا پرخاشگر است اما یاد گرفته است که هنگام غذا غرغر یا گاز نگیرد، از شخص دیگری بخواهید غذای سگ را بیاورد تا مطمئن شوید که این رفتار جدید حتی با شخص جدیدی در اتاق نیز دنبال می‌شود.

اگر دستوراتی را با استفاده از پاداش آموزش داده اید و برای جلب اعتماد سگ خود سخت کار کرده‌اید، باز هم ممکن است دریابید که سگ شما گاهی اوقات غرغر یا حالت تهاجمی به خود می‌گیرد. اگر چنین است، باید مراحل دیگری را طی کنید.

پرخاشگری یک مشکل رفتاری است که نیاز به یک مربی حرفه‌ای سگ دارد. یک مربی حرفه‌ای سگ می‌تواند به شما کمک کند تا طرحی را برای مدیریت پرخاشگری سگ خود تهیه کنید تا از ایمنی شما و سگ شما اطمینان حاصل کند.

نحوه تعامل با سگ‌ها

سگ‌ها بسیار دوست‌داشتنی هستند، پس بعید نیست با دیدن سگ هیجان‌زده شوید. با این حال، اغلب سگ‌ها به غریبه‌ها بدبین هستند. حتی اگر خودتان سگ ندارید، شناخت رفتار مناسب برای تعامل با سگ‌ها و نحوه و زمان نزدیک شدن به سگ مهم است.

این موارد را به کودکان نیز بیاموزید تا همه بدانند که برای جلوگیری از گزش سگ چه باید بکنند.

• هرگز سعی نکنید بدون اجازه صاحب، به سگ ناآشنا نزدیک شوید یا او را لمس کنید. اگر صاحب سگ حضور ندارد، به سگ نزدیک نشوید.
• هنگام ملاقات با یک سگ ناشناس، اجازه دهید سگ نزد شما بیاید. خم شوید یا به پهلو بایستید. بگذارید قبل از نوازش، دستتان را بو کند.
• صورت خود را به سگ ناشناخته نزدیک نکنید. این شامل «آغوش و بوسه» است.
• زبان بدن سگ را بفهمید. بیشتر سگ‌ها علائم هشداردهنده خاصی را قبل از گاز گرفتن نشان می‌دهند.
• اگر توسط سگ در گوشه‌ای قرار گرفتید، بی‌حرکت بمانید و از تماس چشمی خودداری کنید. هرگز ندوید و جیغ نزنید.
• هرگز به سگی که در حال غذا خوردن، خوابیدن یا مراقبت از توله‌سگ است نزدیک نشوید.
• هرگز کودکان کوچک یا نوزادان را به هر دلیلی با سگ تنها نگذارید.
• به سگ آسیب‌دیده نزدیک نشوید و او را لمس نکنید. در عوض، به یک دامپزشک معتبر مراجعه کنید.

اگر سگ کسی را گرفت چه باید کرد؟

به تأخیر نیندازید، اگر سگ شما شخصی را گاز گرفت، مراحل زیر را انجام دهید:

• آرام باشید.
• به قربانی کمک کنید، زخم را با آب گرم بشویید و به پزشک مراجعه کنید.
• با قربانی مؤدب و دلسوز باشید. از سرزنش کردن یا دفاع کردن خودداری کنید.
• برای قربانی گزش با یک پزشک متخصص تماس بگیرید. بسته به شدت گزش، ممکن است به آمبولانس نیاز باشد. قربانی باید به دنبال مراقبت‌های پزشکی باشد. گزش سگ که از نظر شما مهم نیست می‌تواند خیلی سریع جدی شود.
• با دامپزشک خود تماس بگیرید و سوابق پزشکی سگ خود را به دست آورید.

سخن پایانی

هر سگی در شرایط خاص می‌تواند حالت تهاجمی بگیرد و حمله کند و هیچ ارتباطی با نژاد سگ ندارد. اگر خشونت در سگ خود می‌بینید با یک متخصص مشورت کنید تا از دلایل آن با خبر شوید؛ قطعاً یک مربی سگ خبره می‌تواند بسیار به شما کمک کند.